व्हेनिस, टोरोंटो महोत्सवात जीर्णोद्धार केलेल्या भारतीय चित्रपटांची उपस्थिती

देव बेनेगलचा ‘इंग्लिश, ऑगस्ट’ (१९९४) हा चित्रपट सप्टेंबरमध्ये व्हेनिस चित्रपट महोत्सवाच्या ‘व्हेनिस क्लासिक्स’ विभागात बुनुएल व रॉसेलिनी यांच्या कलाकृतींसोबत प्रदर्शित होणार आहे. त्याच महिन्यात, टोरोंटो आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवात जॉन अब्राहमचा ‘अम्मा अरियान’ (१९८६) हा चित्रपट ‘टोरोंटो क्लासिक्स’ विभागात दाखवला जाईल. यंदा, कान, व्हेनिस, बर्लिन आणि टोरोंटो या चारही प्रमुख आंतरराष्ट्रीय महोत्सवांमध्ये जीर्णोद्धार केलेले भारतीय चित्रपट दिसले आहेत, हे भारतीय चित्रपटसृष्टीसाठी पहिलेच उदाहरण आहे, असा अहवाल इकॉनॉमिक टाइम्सने दिला आहे.

या निवडीने एक महत्त्वाचा टप्पा गाठला असून, क्षय होणाऱ्या हजारो प्रतींचे जतन करण्याची निकड अधोरेखित केली आहे. शिवेंद्र सिंग दुंगरपूरच्या फिल्म हेरिटेज फाउंडेशनने या दोन्ही चित्रपटांचे जीर्णोद्धार केले. याआधी, प्रदीप क्रिशेनचा ‘इन व्हिच ॲनी गिव्ह्स इट दोझ वन्स’ (१९८९) हा चित्रपट बर्लिनाले क्लासिक्समध्ये दाखवण्यात आला होता, तर ‘अम्मा अरियान’ याने मे महिन्यात कान्स क्लासिक्समध्ये प्रेक्षकांची पसंती मिळवली. भारताच्या राष्ट्रीय चित्रपट वारसा मोहिमेने (नेशनल फिल्म हेरिटेज मिशन) २,२०० चित्रपटांचे जीर्णोद्धार केले आहे, ज्यात रित्विक घटक यांच्या सर्व कलाकृतींचा समावेश आहे. २०२२ पासून सलग पाच वर्षांपासून जीर्णोद्धार केलेले भारतीय चित्रपट कान्स क्लासिक्समध्ये स्थान मिळवत आहेत.