
Indra Mohan Pandey was 11 when he saw Jawaharlal Nehru at the Red Fort during the 1958 Independence Day celebrations. The former IIM-Ahmedabad professor, born 10 days after Independence, has since watched…
ઇન્દ્ર મોહન પાંડે ૧૧ વર્ષના હતા ત્યારે તેમણે ૧૯૫૮ના સ્વતંત્રતા દિવસની ઉજવણી દરમિયાન લાલ કિલ્લા પર જવાહરલાલ નેહરુને જોયા હતા. આઝાદીના ૧૦ દિવસ બાદ જન્મેલા આઈઆઈએમ-અમદાવાદના ભૂતપૂર્વ પ્રોફેસરે ત્યારથી ભારતને ટ્રંક કોલ્સ અને અછતના સમયથી લઈને સ્માર્ટફોન, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને ઉચ્ચ શિક્ષણ સુધીની વ્યાપક પહોંચ ધરાવતું બદલાતું જોયું છે.
દેવપ્રયાગ સંગમ પાસે ઉછરેલા પાંડે શિક્ષણ માટે દિલ્હી આવ્યા હતા અને તેમણે શ્રી રામ કોલેજ ઓફ કોમર્સ તથા દિલ્હી સ્કૂલ ઓફ ઇકોનોમિક્સમાં અભ્યાસ કર્યો હતો. તેઓ ૧૯૬૮માં લેક્ચરર તરીકે એસઆરસીસીમાં જોડાયા અને બાદમાં ભારત તથા અમેરિકામાં શિક્ષણ આપ્યું. તેઓ શિષ્યવૃત્તિ પર પોતાનો અભ્યાસ કરતા હોવા છતાં રામ મનોહર લોહિયા, વી કે કૃષ્ણ મેનન અને લાલ બહાદુર શાસ્ત્રી જેવા નેતાઓને વિદ્યાર્થીઓના કાર્યક્રમોમાં આમંત્રણ આપ્યાનું યાદ કરે છે.
નેહરુ યુગના ભારત વિશેની સરળ નોસ્ટાલ્જીયા ઘણીવાર ગરીબી અને મર્યાદિત સુવિધાઓને સુવર્ણકાળની વાર્તામાં ફેરવી શકે છે. તેની વિરુદ્ધની માન્યતા કે તે ગાળામાં કોઈ બૌદ્ધિક જીવન નહોતું તે પણ એટલી જ નબળી છે. પાંડેનું વર્ણન ભીડભાડ વાળી સ્ટુડન્ટ સોસાયટીઓથી લઈને સંશોધકો દ્વારા આઈબીએમ મશીન શેર કરવા સુધીની મર્યાદાઓ અને જીવંત ચર્ચાઓ બંને દર્શાવે છે. તેમનો અનુભવ આજના સમયની સંપન્નતાને યોગ્ય પરિપ્રેક્ષ્યમાં મૂકે છે. સાચી કસોટી એ છે કે શું શિક્ષણની આજની પહોંચ સુવિધા સંપન્ન જૂજ લોકોથી આગળ વધીને તમામ વિદ્યાર્થીઓના પરિણામો સુધારી રહી છે.
સ્ત્રોત: hindustantimes.com
આ વાર્તા ઉપર આપેલી લિંક પરથી એઆઈ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી છે.