
London's River Thames, declared 'biologically dead' in 1957 after decades of sewage and industrial pollution, now teems with sharks, seals, seahorses and eels, according to a January 2026 health check by the…
दशकांपासून सांडपाणी आणि औद्योगिक प्रदूषणामुळे १९५७ मध्ये ‘जैविकदृष्ट्या मृत’ घोषित केलेली लंडनची थेम्स नदी, झुलॉजिकल सोसायटी ऑफ लंडनच्या जानेवारी २०२६ मधील आरोग्य तपासणीनुसार आता शार्क, सील, सी-हॉर्स आणि ईल माशांनी गजबजली आहे. टोपे आणि स्टारी स्मूथहाऊंडसह किमान पाच प्रकारचे शार्क थेम्स खाडीचा वापर करत आहेत. २०२४ मध्ये ग्रेटर थेम्समध्ये २,९८७ ग्रे सील आणि ५९९ हार्बर सील दिसून आले. १८४२ मध्ये ब्रिटनमधून नामशेष झालेला ॲव्होसेट हा पाणपक्षी आता ३० वर्षांत थेम्सच्या भरती-ओहोटीच्या प्रदेशात दुप्पट संख्येने वाढला आहे.
प्रदूषणावर कडक निर्बंध, सांडपाण्यावर सुधारित प्रक्रिया आणि १९९० च्या दशकातील जल उद्योगाच्या नियमांपासून सुरू झालेल्या अनेक दशकांच्या संवर्धन कार्यातून हे पुनरुज्जीवन शक्य झाले आहे. फेब्रुवारी २०२५ पासून पूर्णपणे कार्यान्वित असलेला १५.५ मैलांचा ‘सुपर सीवर’ असलेला थेम्स टाईडवे बोगदा, जून २०२६ पर्यंत २ कोटी मेट्रिक टनांहून अधिक सांडपाणी वळवण्यात यशस्वी ठरला आहे. मात्र नायट्रेट प्रदूषण अजूनही वाढत आहे, काही माशांच्या प्रजातींची संख्या चिंतेची बाब आहे आणि २००७ ते २०२४ दरम्यान उन्हाळ्यातील पाण्याचे तापमान दरवर्षी ०.१३ अंश सेल्सिअसने वाढले आहे.
थेम्सचे पुनरुज्जीवन साजरे करण्यासारखे असले तरी, या ‘चमत्कारी पुनरुज्जीवना’च्या कथनातून काही कठोर वास्तव दुर्लक्षित केले जात आहे. नायट्रेटची पातळी वाढत आहे, काही माशांचा साठा अस्थिर आहे आणि नदीचे तापमान सातत्याने वाढत आहे. एक ‘सुपर सीवर’ कितीही प्रभावी असला तरी तो सर्व समस्यांवर उपाय ठरू शकत नाही. शेती आणि रस्त्यांवरील विखुरलेल्या प्रदूषणावर लंडन मात करू शकते का आणि हवामान बदलत असताना सरकार तापमानाचे कडक नियम लागू करेल का, ही खरी कसोटी आहे. पुढची आरोग्य तपासणी हे फायदे कायमस्वरूपी असल्याचे सिद्ध करेल का?
स्रोत: timesofindia.indiatimes.com
ही बातमी वरील लिंकमधील माहितीवरून एआयच्या मदतीने संकलित केली आहे.