Now Reading: સોના પરના નિયંત્રણોને કારણે ભારતમાં સોનાનો વેપાર ભૂગર્ભમાં ગયો
-
01
સોના પરના નિયંત્રણોને કારણે ભારતમાં સોનાનો વેપાર ભૂગર્ભમાં ગયો
The Gold (Control) Act, 1968, restricted private ownership and trade in gold bars and coins as India sought to cut imports and conserve foreign exchange. It also limited goldsmiths’ holdings and capped…
ટૂંકમાં વાર્તા
વર્ષ ૧૯૬૮ના ગોલ્ડ કંટ્રોલ એક્ટ હેઠળ સોનાના સિક્કા અને લગડીઓના ખાનગી માલિકી તથા વેપાર પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો જેથી ભારત સોનાની આયાત ઘટાડી વિદેશી હૂંડિયામણની બચત કરી શકે. આ કાયદાએ સોનીઓ પાસે રહેલા સોનાની મર્યાદા નક્કી કરી અને નવા બનતા ઘરેણાં ૧૪ કેરેટના હોવા જોઈએ તેવી મર્યાદા રાખી હતી. ટાઈમ્સ નાઉના અહેવાલ મુજબ સોનાની માંગ મજબૂત રહી હતી કારણ કે ઘણા પરિવારો પરંપરાગત રીતે ઊંચી શુદ્ધતા ધરાવતું સોનું બચત અને કટોકટીના સમય માટે રાખવાનું પસંદ કરતા હતા.
આ નિયંત્રણોને કારણે દાણચોરી અને સમાંતર બજારનો વ્યાપ વધ્યો હતો અને મુંબઈ તેનું મુખ્ય કેન્દ્ર બન્યું હતું. લંડનના બુલિયન ભાવની સરખામણીએ બિનસત્તાવાર સોનું ૪૦ ટકા થી ૮૦ ટકા જેટલા પ્રીમિયમ પર વેચાતું હતું. ૬ જૂન ૧૯૯૦ના રોજ ગોલ્ડ કંટ્રોલ રદ કરવાનો કાયદો પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ ૧૯૯૧ની આર્થિક કટોકટી વખતે જ્યારે વિદેશી હૂંડિયામણના ભંડાર માત્ર થોડા અઠવાડિયાની આયાત પૂરતા જ રહ્યા હતા ત્યારે આરબીઆઈએ ભારતનું સોનું ગીરો મૂકવાની એક સંવેદનશીલ કામગીરી કરી હતી.
ધ ઇન્ડિયન ઓપિનિયન
આમાંથી મળતો આળસુ બોધ એ છે કે દરેક સરકારી નિયંત્રણ કાળું બજાર ઉભું કરે છે જ્યારે બીજી બાજુ એવો દાવો છે કે ઘરનું સોનું સરળતાથી બેંકોમાં જમા કરાવી શકાય. આ બંને વાતો વાસ્તવિકતા સાથે મેળ ખાતી નથી. આ નીતિએ એ વાતની અવગણના કરી હતી કે સોનું એ બચત સુરક્ષા અને સ્ત્રીધન તરીકે કામ કરે છે પરંતુ જ્યારે વિદેશી હૂંડિયામણની અછત હોય ત્યારે કાયદેસરની આયાત પણ ખર્ચાળ સાબિત થાય છે. સાચી કસોટી એ છે કે શું પછીના નિયમો સોનાના વેપારને કાયદેસર રાખી શકે છે જેથી એક સમયે ૮૦ ટકા સુધી પહોંચેલું દાણચોરીનું પ્રીમિયમ ફરી ઉભું ન થાય.
સ્ત્રોત: timesnownews.com
આ લેખ ઉપર જણાવેલ સ્ત્રોત પરથી એઆઈ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.
