
Delhi's Ridge, now a quiet green stretch near Delhi University, was a crucial British military position during the 1857 mutiny. Historian Swapna Liddle told PTI that the Flagstaff Tower served as a…
ഡൽഹി സർവകലാശാലയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ശാന്തമായ ഈ പ്രദേശം 1857-ലെ വിപ്ലവകാലത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ കേന്ദ്രമായിരുന്നു. ഫ്ലാഗ്സ്റ്റാഫ് ടവർ സിഗ്നൽ പോയിന്റായും ഹിന്ദു റാവുവിന്റെ വീടും ചൗബുർജി മസ്ജിദും ബാരറ്ററികളായും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നെന്ന് ചരിത്രകാരിയായ സ്വപ്ന ലിഡിൽ പി ടി ഐയോട് പറഞ്ഞു. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഫിറോസ് ഷാ തുഗ്ലക്ക് നിർമ്മിച്ച പിർ ഖൈബ് എന്ന നിരീക്ഷണാലയം ബ്രിട്ടീഷുകാർ അവരുടെ കമാൻഡ് ആസ്ഥാനമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി ചരിത്രകാരൻ സൊഹൈൽ ഹാഷ്മി വ്യക്തമാക്കി.
അക്രമം കാരണം രക്തവർണ്ണമായ കൂനി ഝീൽ എന്ന ജലാശയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കഥകൾ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. 1863-ൽ നിർമ്മിച്ച മ്യൂട്ടിനി മെമ്മോറിയൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികരുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായാണ് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. സിവിൽ ലൈൻസ് പ്രദേശങ്ങളിൽ പെട്ടെന്ന് പച്ചപ്പ് ലഭിക്കുന്നതിനായി ബ്രിട്ടീഷുകാർ അധിനിവേശ സസ്യങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നതോടെ റിഡ്ജിന്റെ സ്വാഭാവികമായ സസ്യജാലങ്ങളിൽ മാറ്റം വന്നുവെന്ന് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തക ഏകതാ ഖുരാന പറഞ്ഞു.
ചരിത്രത്തെയും പരിസ്ഥിതിയെയും അധികാരം എങ്ങനെ വളച്ചൊടിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ് റിഡ്ജിന്റെ കഥ. കൊളോണിയൽ വിവരണം ഒരു സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തെ ‘ലഹള’ (mutiny) എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചത് പോലെ തന്നെ അധിനിവേശ സസ്യങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച് അവർ ഈ യുദ്ധക്കളത്തെ ‘പരിഷ്കൃതമാക്കി’ മാറ്റി. ഏകപക്ഷീയമായ ഈ സ്മാരക നിർമ്മിതികളെ ഇന്ത്യൻ വായനക്കാർ ചോദ്യം ചെയ്യണം. മ്യൂട്ടിനി മെമ്മോറിയൽ ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികരെ മാത്രം ആദരിക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യൻ പോരാളികൾ വിസ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. റിഡ്ജിലെ സ്മാരകങ്ങളിൽ അവിടെ മരിച്ചുവീണ ഇന്ത്യൻ പോരാളികളുടെ പേരുകൾ എത്രയെണ്ണത്തിൽ കാണാനാകും? ആ മൗനം തന്നെ ഒരു വലിയ ചരിത്ര സത്യമാണ്.
ഉറവിടം: rediff.com
ഈ വാർത്ത എ ഐ ഉപയോഗിച്ച് തയ്യാറാക്കിയതാണ്.