
Delhi's Ridge, now a quiet green stretch near Delhi University, was a crucial British military position during the 1857 mutiny. Historian Swapna Liddle told PTI that the Flagstaff Tower served as a…
दिल्ली युनिव्हर्सिटी जवळचा शांत हिरवा परिसर असलेल्या रिजने १८५७ च्या उठावात ब्रिटिश सैन्याची महत्त्वाची जागा म्हणून काम केले होते. इतिहासतज्ज्ञ स्वप्ना लिडल यांनी पीटीआयला सांगितले की फ्लॅगस्टाफ टॉवरचा वापर सिग्नल पॉइंट म्हणून केला जात असे तर हिंदू राव यांचे घर आणि चौबुरुजी मशिदीचा वापर बॅटरी म्हणून केला जात होता. इतिहासतज्ज्ञ सोहेल हाश्मी यांच्या मते ब्रिटिशांनी १४ व्या शतकातील फिरोज शाह तुघलकने बांधलेली वेधशाळा पीर गैब हे त्यांचे मुख्यालय म्हणून वापरले होते.
स्थानिक दंतकथांनुसार खुनी झील हा पाण्याचा खड्डा हिंसाचारामुळे लाल झाला होता. १८६३ मध्ये बांधलेले म्युटिनी मेमोरियल या संघर्षात मारल्या गेलेल्या ब्रिटिश सैनिकांच्या स्मरणार्थ उभारले आहे. पर्यावरणतज्ज्ञ एकता खुराना यांनी सांगितले की जेव्हा ब्रिटिशांनी त्यांच्या सिव्हिल लाईन्स वसाहतींच्या आसपास लवकर हिरवळ निर्माण करण्यासाठी वेगाने वाढणाऱ्या आक्रमक प्रजातींची झाडे लावली तेव्हा रिजची परिसंस्था बदलली होती.
रिजची ही गोष्ट दाखवते की सत्ता कशी इतिहास आणि पर्यावरणाला आपल्या सोयीनुसार वळवू शकते. ब्रिटिशांनी आक्रमक झाडे लावून या युद्धभूमीला एक आधुनिक स्वरूप दिले होते जसे वसाहतवादी दृष्टिकोनातून एका बंडाला केवळ गदर असे लेबल लावले गेले. भारतीय वाचकांनी या एकतर्फी स्मृतीकरणाचा विरोध केला पाहिजे कारण म्युटिनी मेमोरियलमध्ये फक्त ब्रिटिश सैनिकांचा गौरव केला आहे तर भारतीय स्वातंत्र्यसैनिक आजही बेनामी आहेत. एक साधी कसोटी म्हणजे आज रिजवर अशा किती पाट्या आहेत ज्या तिथे शहीद झालेल्या बंडखोर सैनिकांचा उल्लेख करतात. ही शांतताच खरी गोष्ट सांगून जाते.
स्रोत: rediff.com
ही बातमी वरील लिंक केलेल्या स्रोतावरून एआयद्वारे तयार करण्यात आली आहे.