स्वतंत्र दलित मतदारसंघविरोधी आंदोलनासाठी गांधींनी १९३२ मध्ये उपोषणाची घोषणा केली

थोडक्यात बातमी

येरवडा कारागृहातून महात्मा गांधींनी १३ सप्टेंबर १९३२ रोजी लिहिलेल्या पत्रात जातीय निवाड्यांतर्गत प्रस्तावित स्वतंत्र दलित मतदारसंघाच्या विरोधात आमरण उपोषणाची घोषणा केली होती. हा निर्णय हिंदू समाजाची फाळणी करणारा असल्याचे सांगत गांधींनी ब्रिटिश पंतप्रधान रॅम्से मॅकडोनाल्ड यांना पत्र लिहून या निर्णयाचा प्राणांतिक विरोध करणार असल्याचे कळवले होते. दुसरीकडे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी दलितांच्या राजकीय प्रतिनिधित्वासाठी स्वतंत्र मतदारसंघ आवश्यक असल्याचे समर्थन केले होते.

गांधींच्या आठवडाभर चाललेल्या उपोषणानंतर डॉ. आंबेडकर आणि मदनमोहन मालवीय यांच्यात चर्चा होऊन पुणे करार झाला. या करारामुळे स्वतंत्र मतदारसंघाचा आग्रह मागे घेण्यात आला पण सामान्य मतदार संघात दलितांसाठी जागा राखीव ठेवण्यात आल्या. हा करार दलित प्रतिनिधित्वासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा ठरला. द टाइम्स ऑफ इंडियाच्या वृत्तानुसार गांधींनी १९१९ मध्ये रौलट कायद्याविरोधातील सत्याग्रह स्थगित करण्यासाठी आणि दक्षिण आफ्रिकेतील भारतीयांवरील अन्यायकारक कायद्यांकडे लक्ष वेधण्यासाठीही पत्रांचा वापर केला होता.