നാഗ്‌പഞ്ചമി: ദക്ഷപുത്രിമാരിൽ നിന്ന് സർപ്പങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം

നാഗ്‌പഞ്ചമി ഇന്ന് ആഘോഷിക്കുന്നു. ആജ്‌താക്കിന്റെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, നാഗദേവതകളെ ആരാധിക്കുന്നതിനും സർപ്പഭയത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടുന്നതിനുമുള്ള ഉത്സവമാണിത്. ശേഷനാഗ്, വാസുകി, തക്ഷകൻ, കർക്കോടകൻ, കാളിയ തുടങ്ങിയ ശക്തരായ സർപ്പങ്ങളെ ഹിന്ദു ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വിവരിക്കുന്നു.

ആജ്‌താക്ക് ഉദ്ധരിക്കുന്ന മഹാഭാരതത്തിലെ ആദിപർവ്വം അനുസരിച്ച്, ദക്ഷപ്രജാപതിയുടെ രണ്ട് പുത്രിമാരിൽ ഒരാളും ഋഷി കശ്യപിന്റെ ഭാര്യയുമായ കദ്രുവിൽ നിന്നാണ് സർപ്പങ്ങൾ ഉത്ഭവിച്ചത്. കദ്രു ആയിരം സർപ്പപുത്രന്മാരെ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, അവളുടെ സഹോദരി വിനത രണ്ട് ശ്രേഷ്ഠരായ പുത്രന്മാരെ ആഗ്രഹിച്ചു. അഞ്ഞൂറ് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, കദ്രുവിന്റെ മുട്ടകളിൽ നിന്ന് സർപ്പങ്ങൾ വിരിഞ്ഞു. ക്ഷമയില്ലാതിരുന്ന വിനത, ഒരു മുട്ട നേരത്തെ പൊട്ടിച്ചു, അതിൽ നിന്ന് സൂര്യദേവന്റ്റെ രഥസാരഥിയായ അരുണൻ ഉത്ഭവിച്ു, അവൻ വിനതയെ അഞ്ഞൂറ് വർഷം കദ്രുവിന്റെ സേവകയായിരിക്കാൻ ശപിച്ചു. പിന്നീട് അവളുടെ രണ്ടാമത്തെ മുട്ടയിൽ നിന്ന് വിഷ്ണുവിന്റെ വാഹനമായ ഗരുഡൻ ഉത്ഭവിച്ചു.

ഉച്ചൈശ്രവസ് എന്ന കുതിരയുറ്റെ വാലിന്റെ നിറത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പന്തയത്തിന് ശേഷമാണ് അടിമത്തം സംഭവിച്തത്. കർക്കോടകൻ എന്ന തന്റെ പുത്രനെ വാലിൽ കറുത്ത രോമങ്ങളായി വേഷം മാറ്റിക്കൊണ്ട് കദ്രു വഞ്ചിച്ചു. പിന്നീട്, ഗരുഡൻ ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് അമൃത് നേടി അമ്മയെ മോചിപ്പിച്ചു. ഈ കഥ സർപ്പങ്ങളും ഗരുഡനും തമ്മിലുള്ള ശത്രുതയെ വിശദീകരിക്കുന്നു.