इन-स्पेसचा हस्तक्षेप इस्रोच्या अस्तित्वाला धोका, माजी इस्रो प्रमुखांचा इशारा

थोडक्यात बातमी

माजी इस्रो अध्यक्ष जी. माधवन नायर यांनी इंडियन नॅशनल स्पेस प्रमोशन अँड ऑथोरायझेशन सेंटर (इन-स्पेस) वर आपल्या कार्यकक्षेबाहेर जाऊन काम केल्याचा आरोप केला आहे. तामिळनाडूतील कुलसेकरपट्टिनम येथील इस्रोचे रॉकेट आणि आगामी स्पेसपोर्टसाठी निविदा काढून इन-स्पेसने मर्यादा ओलांडल्याचे नायर यांचे म्हणणे आहे. द फेडरलच्या वृत्तानुसार, इस्रो आणि न्यूस्पेस इंडिया लिमिटेडच्या कामात नियामकाचा हस्तक्षेप ही संस्थात्मक अस्तित्वासाठी मोठी आव्हान असल्याचे नायर यांनी म्हटले आहे. पीएसएलव्हीच्या यशानंतर १९९४ मधील हेरगिरी प्रकरण आणि चांद्रयान-१ नंतरचा अँट्रिक्स-देवास वाद, अशा इस्रोच्या महत्त्वपूर्ण टप्प्यांनंतर आलेल्या संकटांची मालिका त्यांनी यावेळी आठवून दिली.

दरम्यान, इन-स्पेसने नवीन स्पेसपोर्टच्या खाजगी संचालनासाठी स्वारस्य निविदा मागवल्या असून, वर्षाला सुमारे २४ प्रक्षेपण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. इंडिया टुडेला दिलेल्या माहितीनुसार, २ हजार एकरात पसरलेली ही सुविधा प्रामुख्याने स्कायरोट एरोस्पेस आणि अग्निकुल कॉसमॉससारख्या खाजगी प्रक्षेपण कंपन्यांसाठी आहे. हे हस्तांतरण टप्प्याटप्प्याने होईल आणि सुरक्षेची देखरेख इन-स्पेसकडेच राहील. मात्र, दुहेरी वापराच्या तंत्रज्ञान हस्तांतरणावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी अजूनही कोणताही अवकाश कायदा अस्तित्वात नसल्याचा इशारा नायर यांनी दिला असून, अशा निर्णयांपूर्वी कायदेशीर चौकट तयार करण्याची मागणी केली आहे.