
India’s electorate has expanded from 17.32 crore registered voters in the first general election of 1951-52 to 97.98 crore in 2024, Livemint reports. Turnout rose from 45.67% to 66.10%, with 64.64 crore…
लाइव्हमिंटच्या वृत्तानुसार, १९५१-५२ च्या पहिल्या सार्वत्रिक निवडणुकीत १७.३२ कोटी नोंदणीकृत मतदार होते, ते २०२४ मध्ये वाढून ९७.९८ कोटी झाले. मतदानाची टक्केवारी ४५.६७% वरून ६६.१०% पर्यंत वाढली, २०२४ मध्ये ६४.६४ कोटी मतदारांनी मतदान केले. निवडणुका कागदी मतपत्रिकांवरून इलेक्ट्रॉनिक मतदान यंत्रांकडे सरकल्या, ज्यांचा प्रथमच सर्व ५४३ लोकसभा मतदारसंघात वापर करण्यात आला आणि नंतर त्यात व्हीव्हीपॅट कागदी पडताळणीची भर घालण्यात आली.
१९८९ मध्ये मतदानाचे वय २१ वरून १८ वर्षे करण्यात आले. २०२४ मध्ये महिलांचा मतदानाचा टक्का ६५.७८% होता, जो एकूण आकड्याच्या जवळपास होता. राजकीयदृष्ट्या, भारत काँग्रेसच्या वर्चस्वातून आघाडीच्या राजकारणाकडे, प्रादेशिक सत्ताकेंद्रांकडे आणि भाजपच्या नेतृत्वाखालील राष्ट्रीय स्पर्धेकडे सरकला. मंडल युगाने जातीय आणि सामाजिक न्यायाची जमवाजमव देखील बळकट केली.
साधी गोष्ट अशी आहे की मोठ्या निवडणुका म्हणजे आपोआपच सखोल लोकशाही, तर दुसरा गट मतदान तंत्रज्ञानातील किंवा पक्षीय स्पर्धेतील प्रत्येक बदलाला घसरणीचा पुरावा मानतो. विक्रम दोन्ही दाव्यांचे समर्थन करत नाही. अधिक मतदार, महिलांचा मजबूत सहभाग आणि व्यापक राजकीय स्पर्धा या गोष्टी महत्त्वाच्या आहेत, परंतु त्या प्रतिनिधित्व किंवा यंत्रांवरील विश्वास या प्रश्नांची उत्तरे देत नाहीत. उपयुक्त कसोटी म्हणजे मतदानाची टक्केवारी, विविध गटांमधील सहभाग आणि निवडणूक संस्था स्पष्ट, पडताळता येण्याजोगा ऑडिट डेटा प्रकाशित करतात का हे पाहणे.
स्त्रोत (२): livemint.com, ndtvprofit.com
ही बातमी वरील २ स्त्रोतांवरून एआयद्वारे संश्लेषित करण्यात आली.
अद्यतनित: ही बातमी आता २ स्त्रोतांवर आधारित आहे.