
Three exhibitions in Mumbai, Gurugram, and New Delhi showcase rare photographs and archives documenting India's independence movement. Saffronart in Mumbai is auctioning the archive of Anand T Hingorani, a Dandi March participant,…
मुंबई, गुरुग्राम आणि नवी दिल्ली येथे आयोजित तीन प्रदर्शनांमधून भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्यातील दुर्मिळ छायाचित्रे आणि दस्तऐवज मांडले जात आहेत. मुंबईतील सॅफ्रनआर्ट १८ आणि १९ ऑगस्ट रोजी दांडी यात्रेतील सहभागी आनंद टी. हिंगोरानी यांच्या संग्रहाचा लिलाव करत असून त्यात कानू गांधी आणि डॅडी वाडिया यांच्या छायाचित्रांचा समावेश आहे. गुरुग्राममधील म्युझिओ कॅमेरा येथे १९३० ते १९६० च्या दशकातील प्रेस फोटोग्राफर कुलवंत रॉय यांच्या कामाचे प्रदर्शन असून त्यात नेते आणि कार्यकर्त्यांची छायाचित्रे आहेत. इंडिया हॅबिटॅट सेंटरमध्ये तुली रिसर्च सेंटरतर्फे स्वातंत्र्यपूर्व आणि स्वातंत्र्योत्तर काळातील प्रिंट्स, पोस्टर्स आणि कात्रणे प्रदर्शित करण्यात आली आहेत.

इतिहासाचे अभ्यासक इंदिवर कामतेकर यांच्या मते फोटोग्राफीतील प्रगतीमुळे राष्ट्रवादी विचारांचा प्रसार झाला खरा, पण त्यातून १९४३ चा बंगालचा दुष्काळ आणि फाळणीच्या दंगलींसारख्या वेदनादायी घटनांना वगळण्यात आले आहे. गांधीजी, भगतसिंग आणि धरण बांधणाऱ्यांची ही छायाचित्रे त्या काळातील आशावाद दर्शवतात, मात्र इतिहासाच्या निवडक दृष्टिकोनाची आठवणही करून देतात.

ही प्रदर्शने स्वातंत्र्याचा दृश्य इतिहास साजरा करतात, परंतु बंगालचा दुष्काळ आणि फाळणीची हिंसा दुर्लक्षित करून ती एक सुधारित किंवा सौम्य कथा मांडण्याचा धोका निर्माण करतात. रॉय यांच्या संग्रहात प्रगती दिसते पण दुःख दिसत नाही, हा कामतेकर यांचा मुद्दा सार्वजनिक चर्चेचा भाग असायला हवा. आयोजकांसाठी हा एक परीक्षेचा काळ आहे की, भविष्यातील प्रदर्शनांमध्ये ते या हरवलेल्या प्रतिमांना स्थान देतील का किंवा केवळ आशावादाच्या पडद्याआड इतिहासाच्या खोल जखमा लपवून ठेवतील का?
स्रोत: hindustantimes.com
ही बातमी वरील लिंकमधील माहितीच्या आधारे एआयद्वारे तयार करण्यात आली आहे.