
The government has raised more than Rs 62,000 crore in 2026 by selling minority stakes in 10 public-sector companies, The Economic Times reports. The largest transaction was the Rs 31,552-crore sale of…
ધ ઇકોનોમિક ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ સરકારે વર્ષ ૨૦૨૬માં ૧૦ જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓમાં લઘુમતી હિસ્સો વેચીને ૬૨,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુની આવક મેળવી છે. સૌથી મોટો સોદો લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્ડિયામાં ૬.૫ ટકા હિસ્સાના વેચાણનો હતો જે ૩૧,૫૫૨ કરોડ રૂપિયામાં થયો હતો અને આ સાથે જાહેર માલિકી ૧૦ ટકા પર પહોંચી ગઈ છે.
સ્વતંત્રતા બાદ સ્ટીલ, પાવર, ખાણકામ, બેંકિંગ અને પરિવહન જેવા ઉદ્યોગોના નિર્માણ માટે જાહેર ક્ષેત્રની કંપનીઓ બનાવવામાં આવી હતી જેનું સંચાલન ખાનગી મૂડી દ્વારા શક્ય નહોતું. ૧૯૯૧ના આર્થિક સંકટ બાદ ઉદારીકરણ અને વિનિવેશની દિશામાં આગળ વધતા પહેલા રાષ્ટ્રીયકરણ દ્વારા તેમની ભૂમિકામાં વધારો કરવામાં આવ્યો હતો. તેલ, કોલસો, સંરક્ષણ, પાવર, રેલ્વે અને નાણાકીય સેવાઓમાં જાહેર કંપનીઓ હજુ પણ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે તેમ છતાં તાજેતરનું વેચાણ એક મોટા પ્રશ્ન તરફ ઈશારો કરે છે કે સરકારે આ વ્યવસાયોમાં કેટલો હિસ્સો રાખવાની જરૂર છે.
એક સામાન્ય માન્યતા એવી છે કે દરેક જાહેર ક્ષેત્રની કંપની કાં તો બોજ છે અથવા એવી રાષ્ટ્રીય સંપત્તિ છે જે સંપૂર્ણપણે સરકારી માલિકી હેઠળ રહેવી જોઈએ. આ બંને દાવાઓ ઈતિહાસને અવગણે છે. જ્યારે ખાનગી મૂડીની અછત હતી ત્યારે આ સાહસોએ ક્ષમતા નિર્માણ કર્યું હતું પરંતુ માલિકીનો અર્થ જાહેર ઉદ્દેશ્ય સમાન નથી. કસોટી સ્પષ્ટ હોવી જોઈએ કે શું દરેક વેચાણ વ્યૂહાત્મક નિયંત્રણને નબળું પાડ્યા વગર કાર્યક્ષમતા અને જાહેર મૂલ્યમાં સુધારો કરે છે. ભવિષ્યની આવક, વ્યવસ્થાપન કામગીરી અને સેવાની ગુણવત્તા દર્શાવશે કે આ નીતિ સુધારાત્મક છે કે માત્ર ભંડોળ એકત્ર કરવાની પ્રક્રિયા છે.
સ્ત્રોત: economictimes.indiatimes.com
આ લેખ ઉપર લિંક કરેલા સ્ત્રોતમાંથી AI દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.