
Global photovoltaic waste could reach between 297 million and 402 million tonnes by 2060, according to an international study published in Nature. Recycling the discarded panels could create nearly $1 trillion in…
નેચર જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા એક આંતરરાષ્ટ્રીય અભ્યાસ મુજબ વર્ષ 2060 સુધીમાં વૈશ્વિક ફોટોવોલ્ટેઇક કચરો 29.7 કરોડથી 40.2 કરોડ ટન સુધી પહોંચી શકે છે. આ નકામી પેનલનું રિસાયકલિંગ કરવાથી આશરે 1 ટ્રિલિયન ડોલરનું આર્થિક મૂલ્ય ઊભું થઈ શકે છે અને સાથે જ સિલિકોન, ચાંદી તથા તાંબા જેવી સામગ્રી ફરી મેળવી શકાય છે. આ અભ્યાસમાં 32 પ્રદેશોના 1,708 રિસાયકલિંગ દૃશ્યોની તપાસ કરવામાં આવી હતી જેમાં સુવિધાઓ, સામગ્રીના ભાવ, વેપાર અને સબસિડી જેવા પાસાઓને ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યા હતા.
ચીન અને અન્ય મધ્યમ આવક ધરાવતા દેશોમાં 2040 પછી મોટા પ્રમાણમાં કચરો પેદા થવાની ધારણા છે કારણ કે તે સમયે શરૂઆતના તબક્કાની સોલર સિસ્ટમ નિવૃત્ત થશે. પેનલમાં સીસું અને કેડમિયમ જેવા તત્વો પણ હોઈ શકે છે જે જો લેન્ડફિલ્સમાં જાય તો પર્યાવરણીય જોખમ ઊભું કરે છે. સંશોધકો પ્રદેશ મુજબ રિસાયકલિંગ, આંતરરાષ્ટ્રીય ભાગીદારી અને તબક્કાવાર સબસિડીની ભલામણ કરે છે. સાથે જ તેમણે ચેતવણી આપી છે કે ગરીબ વિસ્તારો કચરાનો વધુ બોજ સહન કરી શકે છે અને તેમને આર્થિક લાભ ઓછો મળે તેમ બની શકે છે.
એક સામાન્ય માન્યતા એવી છે કે સૌર ઊર્જા સ્વચ્છ ઊર્જા પેદા કરે છે તેથી તેમાં કચરાની કોઈ સમસ્યા નથી. બીજી તરફ અતિશયોક્તિભર્યો દાવો એવો પણ છે કે પેનલનો કચરો તેના આબોહવા લક્ષી ફાયદાઓને નષ્ટ કરી દેશે. આ અભ્યાસ બંનેમાંથી કોઈ પણ દાવાને સમર્થન આપતો નથી. રિસાયકલિંગ દ્વારા કિંમતી સામગ્રી મેળવી શકાય છે અને ઉત્સર્જન ઘટાડી શકાય છે પરંતુ પેનલ મોટી સંખ્યામાં નિવૃત્ત થાય તે પહેલાં રિસાયકલિંગ સુવિધાઓ, નિયમો અને યોગ્ય રોકાણ આવશ્યક છે. વાસ્તવિક કસોટી એ છે કે શું દેશો પેનલનું 25 થી 30 વર્ષનું આયુષ્ય પૂરું થાય તે પહેલાં પોતાની ક્ષમતા વિકસાવી શકશે કે નહીં.
સ્ત્રોત: timesofindia.indiatimes.com
આ લેખ ઉપર જણાવેલ સ્ત્રોત પરથી AI દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.