
Journalist Kuldip Nayar's autobiography 'Beyond the Lines' recounts that Muhammad Ali Jinnah, after seeing streams of refugees from a Dakota aircraft over Punjab in August 1947, struck his forehead and said in…
પત્રકાર કુલદીપ નય્યરની આત્મકથા ‘બિયોન્ડ ધ લાઇન્સ’માં ઉલ્લેખ છે કે ૧૯૪૭ના ભાગલા સમયે પંજાબમાંથી આવતા શરણાર્થીઓના પ્રવાહને જોઈને પાકિસ્તાનના સ્થાપક મુહમ્મદ અલી જિન્નાએ પોતાનું કપાળ પકડીને કહ્યું હતું કે મેં આ શું કર્યું? સિયાલકોટથી દિલ્હી આવેલા નય્યરે વાઘા બોર્ડર પાસે રસ્તા પર મૃતદેહો અને લૂંટાયેલા સામાનના દ્રશ્યો પણ વર્ણવ્યા છે.
આ ટિપ્પણી મઝહર અલી ખાનના મૃત્યુના વર્ષો બાદ તેમની પત્ની તાહિરા દ્વારા કરવામાં આવેલા ગુપ્ત ખુલાસામાંથી સામે આવી હતી. જિન્નાનો આ કથિત અફસોસ અને નય્યરના આંખે દેખ્યાં અહેવાલો ભાગલાની ગંભીર માનવીય કરુણતાને ઉજાગર કરે છે જેને ભારત દર વર્ષે ૧૪ ઓગસ્ટે ‘વિભાજન વિભીષિકા સ્મૃતિ દિવસ’ તરીકે પાળે છે.
જિન્નાની આ કથિત વેદના ચોંકાવનારી છે પરંતુ તેનો ઉપયોગ તેમના કૃત્યોને યોગ્ય ઠેરવવા કે રાજકીય નિશાન સાધવા માટે થવાનું જોખમ રહેલું છે. વાસ્તવિકતા એ છે કે કોંગ્રેસ અને મુસ્લિમ લીગ બંને દ્વારા ભાગલાનો નિર્ણય ઉતાવળમાં લેવાયો હતો અને ત્યારબાદ ફાટી નીકળેલી હિંસા માટે કોઈ તૈયારી નહોતી. એક પ્રશ્ન હજુ પણ વણઉકેલ્યો છે કે શું જિન્નાએ ક્યારેય જાહેરમાં પોતાની હતાશા વ્યક્ત કરી હતી કે પછી આ માત્ર એક ખાનગી ટિપ્પણી હતી જે તેમના નિર્ણયોમાં કોઈ બદલાવ લાવી શકી નહીં?
સ્ત્રોત: rediff.com
આ સમાચાર લિંક કરેલા સ્ત્રોત પરથી AI દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે.