Now Reading: कुतुब मीनार आणि लाल किल्ला सिमेंटशिवाय कसे उभारले गेले
-
01
कुतुब मीनार आणि लाल किल्ला सिमेंटशिवाय कसे उभारले गेले
कुतुब मीनार और लाल किले का निर्माण आधुनिक पोर्टलैंड सीमेंट के इस्तेमाल से सदियों पहले हुआ था। आजतक के अनुसार, कुतुब मीनार का निर्माण 1199 में कुतुबुद्दीन ऐबक ने शुरू कराया, जबकि…
थोडक्यात बातमी
कुतुब मीनार आणि लाल किल्ल्याचे बांधकाम आधुनिक पोर्टलँड सिमेंटचा वापर होण्यापूर्वी अनेक शतके आधी झाले होते. आजतकच्या माहितीनुसार कुतुब मीनारचे काम ११९९ मध्ये कुतुबुद्दीन ऐबक याने सुरू केले तर लाल किल्ल्याचे बांधकाम १६३८ मध्ये सुरू होऊन १६४८ मध्ये पूर्ण झाले. पोर्टलँड सिमेंटचे पेटंट जोसेफ एस्पडिन याने १८२४ मध्ये मिळवले होते.
या वास्तूंमध्ये दगड आणि विटा जोडण्यासाठी चुनखडीच्या मिश्रणाचा वापर केला गेला. यात चुनखडी, विटांची भुकटी अर्थात सुर्खी, गूळ, बेलफळ, डिंक आणि उडीद डाळ यांसारख्या घटकांचा समावेश होता. कुतुब मीनारमध्ये दगडांच्या इंटरलॉकिंग तंत्राचाही वापर करण्यात आला आहे. युनेस्कोच्या नोंदीनुसार याच्या संवर्धनासाठी लाइम मोर्टारचा वापर केल्याचे नमूद आहे.
द इंडियन ओपिनियन
ऐतिहासिक बांधकामांच्या बाबतीत तंत्रज्ञान उपलब्ध नव्हते म्हणून ते रहस्यमय होते असे म्हणणे सोपे आहे. दुसरीकडे केवळ गूळ किंवा उडीद डाळीमुळेच या वास्तू शतकानुशतके टिकून राहिल्या असा दावा करणेही अपूर्ण आहे. याची खरी शक्ती चुनखडीवर केलेली प्रक्रिया, सुर्खी, दगडांची मांडणी आणि योग्य देखभाल यांच्या संयोजनात होती. आजही संवर्धन प्रकल्पांमध्ये मूळ संरचनेसाठी कोणते मिश्रण सर्वात सुरक्षित असेल हा प्रश्न महत्त्वाचा आहे.
Sources (2): aajtak.in, aajtak.in (2)
ही बातमी वरील २ स्त्रोतांच्या आधारे एआयद्वारे संकलित केली गेली आहे.
अद्यतन: ही बातमी आता २ स्त्रोतांवर आधारित आहे.
