Now Reading: સીમેન્ટ વગર કેવી રીતે બન્યા કુતુબ મીનાર અને લાલ કિલ્લા
-
01
સીમેન્ટ વગર કેવી રીતે બન્યા કુતુબ મીનાર અને લાલ કિલ્લા
कुतुब मीनार और लाल किले का निर्माण आधुनिक पोर्टलैंड सीमेंट के इस्तेमाल से सदियों पहले हुआ था। आजतक के अनुसार, कुतुब मीनार का निर्माण 1199 में कुतुबुद्दीन ऐबक ने शुरू कराया, जबकि…
The Story in Brief
કુતુબ મીનાર અને લાલ કિલ્લાનું નિર્માણ આધુનિક પોર્ટલેન્ડ સીમેન્ટની શોધના અનેક સદીઓ પહેલા કરવામાં આવ્યું હતું. આજતકના અહેવાલ મુજબ કુતુબ મીનારનું કામ ૧૧૯૯માં કુતુબુદ્દીન ઐબકે શરૂ કરાવ્યું હતું જ્યારે લાલ કિલ્લાનું નિર્માણ ૧૬૩૮માં શરૂ થઈ ૧૬૪૮માં પૂર્ણ થયું હતું. પોર્ટલેન્ડ સીમેન્ટનું પેટન્ટ જોસેફ એસ્પડિને ૧૮૨૪માં કરાવ્યું હતું.
આ ઈમારતોમાં પથ્થરો અને ઈંટોને જોડવા માટે ચૂનાના મિશ્રણનો ઉપયોગ થયો હતો. જેમાં ચૂનો, દળેલી ઈંટ એટલે કે સુરખી, ગોળ, બેલ-ગીરી, ગુંદર અને અડદની દાળ જેવી સામગ્રી મિશ્ર કરવામાં આવતી હતી. કુતુબ મીનારમાં પથ્થરોની ઇન્ટરલોકિંગ તકનીકનો પણ ઉપયોગ કરાયો છે. યુનેસ્કોના રેકોર્ડમાં તેના સંરક્ષણ માટે ચૂનાના ગારાના ઉપયોગનો ઉલ્લેખ છે.
The Indian Opinion
જૂના બાંધકામો વિશે એવું કહેવું સરળ છે કે કારીગરો પાસે આધુનિક તકનીક નહોતી એટલે તેમનું કામ રહસ્યમય હતું. બીજી તરફ આ દાવો પણ અધૂરો છે કે માત્ર ગોળ કે અડદની દાળે સદીઓ સુધી ઈમારતોને ટકાવી રાખી. વાસ્તવિક મજબૂતી ચૂનાની યોગ્ય પ્રક્રિયા, સુરખી, પથ્થરની ગોઠવણ અને જાળવણીના સમન્વયમાં હતી. સંરક્ષણ પ્રોજેક્ટ્સમાં આજે પણ પ્રશ્ન એ હોવો જોઈએ કે કયું મિશ્રણ મૂળ સંરચના સાથે સૌથી વધુ સુરક્ષિત છે.
Sources (2): aajtak.in, aajtak.in (2)
આ વાર્તા ઉપર લિંક કરેલા ૨ સ્ત્રોતોમાંથી એઆઈ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવી છે.
અપડેટ: આ વાર્તા હવે ૨ સ્ત્રોતો પર આધારિત છે.
