Now Reading: ग्रामीण भारताने अन्न सुरक्षेकडून पोषण सुरक्षेकडे वाटचाल करावीच
-
01
ग्रामीण भारताने अन्न सुरक्षेकडून पोषण सुरक्षेकडे वाटचाल करावीच
India’s food security gains have ensured staple availability, but rural households still face poor dietary diversity, unaffordable nutrient-rich food and limited nutrition awareness, The Hindu BusinessLine reports. Commercial farming and monocropping have…
थोडक्यात वृत्त
भारतातील अन्न सुरक्षेने मुख्य अन्नधान्य उपलब्ध करून दिले आहे, तरीही ग्रामीण घरांमध्ये आहारातील विविधतेचा अभाव, पोषणयुक्त अन्नाची अपुरी उपलब्धता आणि पोषणविषयक जागरुकतेची कमतरता आहे, असे हिंदू बिझनेसलाईन वृत्तवाहिनीने म्हटले आहे. व्यावसायिक शेती आणि एकपीक पद्धतीमुळे घरगुती आहारात देशी तांदूळ, कडधान्ये आणि भाज्यांची उपस्थिती कमी झाली आहे. पीक निकामी होणे, बेरोजगारी किंवा किंमती वाढल्यास कुटुंबे प्रथम प्रथिने व सूक्ष्म अन्नघटक असलेले अन्न कमी करू शकतात. २०१९-२०२१ च्या एनएफएचएस-५ च्या आकडेवारीनुसार, १५-५४ वर्षे वयोगटातील ग्रामीण भारतीय पुरुषांपैकी सुमारे ३० टक्के लोकांमध्ये अशक्तपणा आढळून आला.
हा लेख पीक विविधता, देशी बियाणे, मिश्र पीक पद्धती आणि पुनरुत्पादक शेतीद्वारे पोषण-समर्पक शेतीचा पुरस्कार करतो. नाचणी, कडधान्ये, फळे आणि भाज्या यामुळे पाण्याचा वापर, जमिनीचे नुकसान आणि उत्पादन खर्च कमी करताना आहार सुधारू शकतो. सरकारी योजना, कृषी संस्था, विमा कंपन्या, स्वयंसेवी संस्था, खासगी संस्था आणि शेतकरी गट यांच्या समन्वित प्रयत्नांची मागणी तो करतो.
भारतीय मत
अधिक शेती उत्पादन म्हणजे आपोआपच चांगले पोषण असा सामान्य समज आहे. लेख याला योग्य आव्हान देतो, पण पीक विविधता हा व्यावसायिक शेतीपासून साधा बदल म्हणून पाहता येणार नाही. शेतकऱ्यांना विश्वसनीय बाजारपेठ, कमी जोखीम आणि विविध अन्न परवडेल असे उत्पन्न देखील हवे आहे. खरे कसोटी हे आहे की ग्रामीण आहारात शेतीतील बदलासह सुधारणा होते का, आणि अशक्तपणा व आहार विविधता डेटा उच्च उत्पन्नापलीकडे परिणाम दाखवतो का.
स्रोत: thehindubusinessline.com
ही बातमी वरील स्रोतावरून एआयद्वारे संश्लेषित करण्यात आली आहे.
