ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟೊ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಒಎಂ ರದ್ದು, ಕ್ಷಮಾದಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ

ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟೊ ಪರಿಸರ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ 2021ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದ ಕಚೇರಿ ಜ್ಞಾಪನೆಯನ್ನು (ಒಎಂ) ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮೂವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೀಠವು, ಈ ಒಎಂ ಸಂವಿಧಾನದ 14 ಮತ್ತು 21ನೇ ಅನುಚ್ಛೇದಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಪರಿಸರ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ 1986ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕ್ಷಮಾದಾನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದು ಎಂದೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಈ ತೀರ್ಪು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಒಎಂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಇದರಿಂದ ತೊಂದರೆಯಾಗದು. ಪೋಸ್ಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟೊ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಎಂಬುದು ವಿರೋಧಾಭಾಸ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ತತ್ವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದ ವನಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅರ್ಜಿಯ ಮೇಲೆ ಈ ಪ್ರಕರಣ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಜನವರಿ 2024ರಲ್ಲಿ ಈ ಒಎಂಗೆ ತಡೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಮೇ 2025ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೀಠವು 2017 ಮತ್ತು 2021ರ ಎರಡೂ ಕ್ಷಮಾದಾನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತ್ತು.

ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೈಫ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ರಿತ್ವಿಕ್ ದತ್ತಾ ಅವರು, ಪೋಸ್ಟ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟೊ ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪರಿಸರ ಕಾನೂನಿಗೆ ಹೊರತಾದ ವಿಷಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪುಗಳಿಗಿಂತ ಈ ತೀರ್ಪು ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ವನಶಕ್ತಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಡಿ. ಅವರು, ಇದು ಕಾನೂನು ರಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವು ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದು, ತೀರ್ಪು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ಹಿಂದಿನ ನಿಯಮೀಕರಣಕ್ಕೆ ದಾರಿ ತೆರೆದಿದೆ ಎಂದಿದೆ.