सागरी शिकारीनंतर ब्लू आणि फिन व्हेल माशांचे आग्नेय अटलांटिकमध्ये सावध पुनरागमन

विसाव्या शतकात व्यावसायिक व्हेल मासेमारीमुळे सुमारे ३ लाख ५० हजार ब्लू व्हेल आणि ७ लाख २५ हजार फिन व्हेल मारले गेले होते. आफ्रिकन जर्नल ऑफ मरीन सायन्समध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासानुसार, ही शिकारीची प्रथा बंद होऊन ४० वर्षांहून अधिक काळ लोटल्यानंतर आता हे दोन्ही मासे हळूहळू आग्नेय अटलांटिकमध्ये परतत आहेत. संशोधकांना असे आढळले आहे की व्हेल माशांचे ९५ टक्के पुष्टी झालेले दर्शन २०१२ नंतरचे आहे.

या अभ्यासासाठी नामिबिया आणि दक्षिण आफ्रिकेच्या पश्चिम किनारपट्टीवरील बेंग्वेला अपवेलिंग सिस्टममधील १९६४ ते मार्च २०२५ या काळातील नोंदी तपासल्या गेल्या. ब्लू व्हेल अजूनही अत्यंत धोक्यात असलेल्या प्रजातींमध्ये असून त्यांची संख्या ऐतिहासिक पातळीच्या केवळ ३ टक्के इतकी आहे. फिन व्हेलची नोंद असुरक्षित प्रजातींमध्ये असून त्यांची संख्या ३० टक्क्यांच्या वर आहे. व्हेल माशांच्या दिसण्याचे वाढलेले प्रमाण हे समुद्रातील जहाजांकडून होणाऱ्या चांगल्या देखरेखीचाही परिणाम असू शकतो.

शास्त्रज्ञांनी असा इशारा दिला आहे की ही सुधारणा अद्याप पूर्ण झालेली नाही. जहाजांशी होणाऱ्या धडका, मासेमारीची साधने, पाण्याखालील गोंगाट आणि हवामान बदलामुळे क्रिल माशांच्या उपलब्धतेत होणारे बदल यांसारखी संकटे कायम आहेत. केप टाऊन विद्यापीठाच्या प्रमुख लेखिका डॉ. ब्रिजेट जेम्स म्हणाल्या की, हे पुनरागमनाचे संकेत म्हणजे पूर्ण पुनरुज्जीवन नाही आणि या प्रजातींना पूर्ववत होण्यासाठी अजून मोठा पल्ला गाठायचा आहे.