
Researchers at IIT Guwahati have developed a new catalyst using nickel and anthracene that can split water to produce hydrogen more efficiently. The catalyst, described in a study led by associate professor…
IIT ગુવાહાટીના સંશોધકોએ નિકલ અને એન્થ્રાસીનનો ઉપયોગ કરીને એક નવો કેટાલિસ્ટ વિકસાવ્યો છે જે પાણીનું વિભાજન કરીને વધુ કાર્યક્ષમ રીતે હાઇડ્રોજન ઉત્પન્ન કરી શકે છે. એસોસિયેટ પ્રોફેસર અક્ષય કુમારના નેતૃત્વમાં કરવામાં આવેલા અભ્યાસમાં વર્ણવવામાં આવેલ આ કેટાલિસ્ટ રૂમ ટેમ્પરેચર પર અલ્ટ્રાસોનિક વેવ્ઝનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવ્યો હતો. તેણે વોટર ઇલેક્ટ્રોલિસિસમાં 88 ટકા વિદ્યુત ઊર્જા કાર્યક્ષમતા પ્રાપ્ત કરી છે.
આ નવીનતા મોંઘી દુર્લભ ધાતુઓમાંથી બનતા કેટાલિસ્ટનો સસ્તો વિકલ્પ પૂરો પાડે છે. નિકલ-એન્થ્રાસીન ફ્રેમવર્કે પરીક્ષણ દરમિયાન ન્યૂનતમ કામગીરી ઘટાડા સાથે લાંબા ગાળાની સ્થિરતા પણ દર્શાવી છે. આ વિકાસ ગ્રીન હાઇડ્રોજન ઉત્પાદનને વધુ વ્યવહારુ બનાવીને ભારતના નેશનલ ગ્રીન હાઇડ્રોજન મિશનને વેગ આપી શકે છે.
આ એક ભારતીય લેબ તરફથી ખરેખર સારા સમાચાર છે. પરંતુ લેબની સફળતાને વ્યાપારી ક્રાંતિ સાથે જોડવાની ભૂલ ન કરવી જોઈએ. બીકરમાં 88 ટકા કાર્યક્ષમ કેટાલિસ્ટથી લઈને 24×7 હાઇડ્રોજન પ્લાન્ટ સુધીની સફર લાંબી છે અને એન્થ્રાસીન ફ્રેમવર્ક બનાવવાનો ખર્ચ કેટલો છે તે અસ્પષ્ટ છે. સાચી કસોટી એ રહેશે કે શું આ કેટાલિસ્ટને પરવડે તેવા ભાવે મોટા પાયે બનાવી શકાય છે અને તે માત્ર ટેસ્ટ રન જ નહીં પણ હજારો કલાક સતત કામ કરી શકે છે. અમે IIT ગુવાહાટી પાસેથી પાયલોટ પ્લાન્ટના ડેટાની રાહ જોઈશું.
સ્ત્રોત: bazaar.businesstoday.in
આ લેખ ઉપર જણાવેલ સ્ત્રોત પરથી AI દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.