ભારત ફ્રાન્સના છઠ્ઠી પેઢીના લડાકુ વિમાન કાર્યક્રમમાં જોડાવા માંગે છે

ભારતે ફ્રાન્સના ફ્યુચર કોમ્બેટ એર સિસ્ટમ (FCAS) કાર્યક્રમમાં જોડાવાના પ્રયાસો શરૂ કર્યા છે. સંરક્ષણ મંત્રાલયે સંસદીય સમિતિને આપેલા જવાબમાં આ પ્રથમ સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી હતી. મંત્રાલયે સ્ટેન્ડિંગ કમિટી ઓન ડિફેન્સને જણાવ્યું કે તેણે ફ્રેન્ચ નેતૃત્વ હેઠળના આગામી પેઢીના લડાકુ વિમાન કાર્યક્રમમાં ‘સંકલિત રીતે જોડાવા’ માટે કાર્ય શરૂ કરી દીધું છે. કાર્યશેર, ભંડોળ અથવા ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર પર હજુ સુધી કોઈ કરાર થયો નથી; સમિતિએ મંત્રાલય પાસેથી વિગતવાર રોડમેપ માંગ્યો છે.

ભારતીય વાયુસેનાને લડાકુ વિમાનોની અછતનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, તેની પાસે 42.5 સ્ક્વોડ્રનની અધિકૃત તાકાત સામે 29 સ્ક્વોડ્રન કાર્યરત છે. MiG-21 કાફલો નિવૃત્ત થઈ ગયો છે અને આગામી વર્ષોમાં જગુઆર અને મિરાજ 2000ને તબક્કાવાર બંધ કરવામાં આવશે. ભારતની નજીકની અવધિની યોજનાઓ તેજસ Mk1A, તેજસ Mk2, વધારાના રાફેલ અને AMCA પાંચમી પેઢીના લડાકુ વિમાનો પર કેન્દ્રિત છે, પરંતુ FCAS તે બધાની એક પેઢી આગળ છે.

ફ્રાન્સનો FCAS ફ્રાન્કો-જર્મન પ્રોજેક્ટ તરીકે શરૂ થયો હતો પરંતુ જર્મનીએ જૂનમાં સંયુક્ત લડાકુ વિમાન પ્રયાસને છોડી દીધો હતો, જેના કારણે ડેસો એવિએશનને આગામી પેઢીના લડાકુ વિમાનને મોટાભાગે એકલા જ વિકસાવવું પડ્યું. ફ્રાન્સ પાસે સંપૂર્ણ કોમ્બેટ-એરક્રાફ્ટ ઔદ્યોગિક આધાર છે અને તેણે ભારતને પ્રારંભિક ભાગીદારીની ઓફર કરી છે, જે જાપાનના નેતૃત્વ હેઠળના GCAP કાર્યક્રમથી વિપરીત છે, જ્યાં પ્રવેશની બારી સાંકડી થઈ રહી છે. ફ્રેન્ચ ડેમોન્સ્ટ્રેટરની પ્રથમ ઉડાન 2031-32 માટે નિર્ધારિત છે.