निहंग शीख: बादल हल्ल्यानंतर योद्धा परंपरा पुन्हा चर्चेत

नांदेड येथील गुरुद्वारात शिरोमणी अकाली दलाचे प्रमुख सुखबीरसिंग बादल यांच्यावर झालेल्या अलीकडील हल्ल्यामुळे निहंग शीख समाज पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. आरोपी जसपालसिंग याला निहंग असल्याचे सांगण्यात आले. निहंग हे त्यांच्या निळ्या रंगाच्या वस्त्रांसाठी, उंच पगड्यांसाठी आणि पारंपारिक शस्त्रांसाठी ओळखले जातात. शीख धर्मातील योद्धा परंपरेचे ते प्रतिनिधीत्व करतात.

गुरू गोविंदसिंग यांच्याकडून १६९९ मध्ये खालसा पंथाच्या स्थापनेपासून निहंग समाजाचा उगम झाला. ऐतिहासिकदृष्ट्या निहंग हे शीख समाजाचे संरक्षण करणारे गुरूंचे सैन्य होते. आज हा समाज स्थायी सैन्य नसून एक लढाऊ आणि धार्मिक वारशाचा पालनकर्ता आहे. हा समाज केंद्रीभूत नसून पंजाबमध्ये त्यांचे ३० हून अधिक गट आहेत. निहंग हे शीख धर्माच्या प्रमुख केंद्रांना भेट देत एक वार्षिक चक्र पाळतात. आनंदपूर साहिब येथील होला मोहल्ला या सणादरम्यान त्यांची ओळख उजळून निघते.

इतिहासकारांच्या मते केवळ पोशाख घातल्याने एखादी व्यक्ती निहंग होत नाही; खरे निहंग दैनंदिन प्रार्थना, धर्मग्रंथांचे अभ्यास आणि शस्त्र प्रशिक्षण यासह आध्यात्मिक साधना आणि लढाऊ शिस्त या दोन्हींची जोपासना करतात. बादल हल्ल्याचा तपास सुरू आहे.