सुरय्या आणि बदरुद्दीन तय्यबजी यांनी घडवले भारताचे राष्ट्रीय ध्वज

थोडक्यात बातमी

हैदराबादमध्ये जन्मलेल्या कलाकार सुरय्या तय्यबजी आणि त्यांचे पती बदरुद्दीन तय्यबजी यांनी १९४७ मधील स्वातंत्र्यपूर्व काळात भारताचा ध्वज निश्चित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली होती असे सियासत डॉट कॉमने म्हटले आहे. या दाम्पत्याने काँग्रेसच्या ध्वजावरील चरख्याच्या जागी २४ आऱ्यांचे अशोक चक्र समाविष्ट केले. हे संपूर्ण देशाचे प्रतिनिधित्व करणारे प्रतीक बनवण्याचा त्यांचा मानस होता. सुरय्या यांनी हाताने विणलेल्या खादीसाठी हे प्रतीक पुन्हा डिझाइन केले आणि दिल्लीमध्ये ध्वजाच्या चाचणीवर देखरेख ठेवून योग्य प्रमाण व रंगांची खात्री केली. इतिहासकार ट्रेव्हर रॉयल यांच्या मते १४ ते १५ ऑगस्टच्या रात्री जवाहरलाल नेहरूंच्या गाडीवर पहिला नमुना लावण्यात आला होता.

द वायरमध्ये त्यांची कन्या लैला तय्यबजी यांनी लिहिलेल्या लेखाचा हवाला देत सियासत डॉट कॉमने म्हटले आहे की अनेकदा हा प्रकल्प केवळ सुरय्या यांचे वैयक्तिक काम असल्याचे दाखवले जाते. लैला यांच्या मते बदरुद्दीन ज्यांनी नेहरूंच्या विनंतीनंतर ध्वज समितीच्या कामाचे नेतृत्व केले होते त्यांचे नाव अनेकदा टाळले गेले आहे. या दाम्पत्याने राष्ट्रीय प्रतीकावरही काम केले होते आणि सुरय्या यांनी सारनाथ येथील लायन कॅपिटलची ग्राफिक आवृत्ती तयार केली होती. अहवालानुसार गांधीजींचा काळ्या रंगाच्या चक्राला आक्षेप होता म्हणूनच आज वापरली जाणारी गडद निळ्या रंगाची रचना निवडण्यात आली.