
On June 3, 1947, the British government proposed a plan to partition colonial India, known as the Mountbatten Plan after Viceroy Lord Mountbatten. The proposal followed several rounds of discussions and led…
३ जून १९४७ रोजी ब्रिटीश सरकारने वसाहतकालीन भारताची फाळणी करण्यासाठी एक योजना मांडली जी व्हाइसरॉय लॉर्ड माऊंटबॅटन यांच्या नावावरून माऊंटबॅटन योजना म्हणून ओळखली जाते. अनेक चर्चांनंतर ही योजना पुढे आली आणि त्यातूनच भारतीय स्वातंत्र्य कायदा १९४७ अस्तित्वात आला.
ब्रिटीश संसदेने मंजूर केलेल्या या कायद्याने १५ ऑगस्ट १९४७ ही सत्ता हस्तांतरणाची तारीख निश्चित केली आणि ब्रिटीश राजवटीचा अधिकृतपणे अंत झाला. फाळणीमुळे जातीय दंगली उसळल्या आणि लाखो लोक विस्थापित झाले. ही इतिहासातील सर्वात विनाशकारी फाळणी ठरली. द हिंदूने ३ जून २०२६ रोजी माऊंटबॅटन, जवाहरलाल नेहरू आणि एम. ए. जिन्ना यांच्या एका जुन्या छायाचित्रासह ही माहिती प्रसिद्ध केली.
फाळणी ही अपरिहार्य होती किंवा ती केवळ एका व्यक्तीमुळे घडली असा दावा करणे म्हणजे एका क्लिष्ट राजकीय प्रक्रियेकडे दुर्लक्ष करण्यासारखे आहे. ब्रिटीश अधिकारी आणि भारतीय नेते यांच्यातील चर्चेनंतर ही योजना पुढे आली असली तरी, त्यावेळचे मानवी नुकसान हे केवळ घटनात्मक निर्णयापुरते मर्यादित ठेवता येणार नाही. खरा प्रश्न हा एखाद्याला खलनायक ठरवण्यापेक्षा, त्या काळात झालेल्या सत्ता हस्तांतरणामुळे जेवढे हिंसाचार आणि विस्थापन झाले, ते खरंच समर्थनीय होते का, हा आहे.
स्रोत: thehindu.com
ही बातमी वरील लिंकमधील माहितीच्या आधारे एआयद्वारे तयार करण्यात आली आहे.