ആയുധ നിയമത്തിലെ ‘ബോധപൂർവമായ കൈവശം’ എന്നത് നിർബന്ധിതമായതല്ല: സുപ്രീം കോടതി

വ്യക്തിയുടെ വീട്ടിൽ നിന്ന് അനധികൃത തോക്കുകൾ കണ്ടെത്തിയാൽ മാത്രം കുറ്റം തെളിയിക്കപ്പെടില്ലെന്നും, പ്രോസിക്യൂഷൻ ‘ബോധപൂർവമായ കൈവശം’ (കോൺഷ്യസ് പൊസഷൻ) തെളിയിക്കണമെന്നും സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു. ജാർഖണ്ഡ് ഹൈക്കോടതിയുടെ വിധി ശരിവച്ചുകൊണ്ട്, രാത്രി 4 മണിക്ക് തീവ്രവാദികൾ തോക്കുചൂണ്ടി നിർബന്ധിച്ച് ഒരു നാടൻ തോക്കും വെടിക്കോപ്പും വീട്ടിൽ സൂക്ഷിപ്പിക്കാൻ നിർബന്ധിതനായ വ്യക്തിയെ കുറ്റവിമുക്തനാക്കി. രണ്ട് മണിക്കൂറിന് ശേഷം പോലീസ് റെയ്ഡ് നടത്തിയ കേസിലാണിത്. ജീവന് ഭീഷണിയുണ്ടായ സാഹചര്യത്തിലുള്ള നിർബന്ധിത കൈവശം ‘ബോധപൂർവമായ കൈവശ’മായി കണക്കാക്കാനാവില്ലെന്നും, അത് മാത്രം ശിക്ഷയ്ക്ക് അടിസ്ഥാനമാകില്ലെന്നും ബെഞ്ച് നിരീക്ഷിച്ചു.

പ്രത്യേക വിധികളിൽ, 2023-ലെ ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സൻഹിത (BNSS) സംബന്ധിച്ച് കോടതി നിരവധി കാര്യങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കി. സെക്ഷൻ 187 പ്രകാരം, തടവിൻ്റെ ആദ്യ 40 അല്ലെങ്കിൽ 60 ദിവസങ്ങളിൽ പോലീസ് കസ്റ്റഡി ഭാഗികമായി തേടാമെന്നും, അത്തരം കസ്റ്റഡിക്ക് കോടതികൾക്ക് കേവലമായ പരമാവധി പരിധി നിശ്ചയിക്കാനാവില്ലെന്നും കോടതി വിധിച്ചു. നിയമാനുസൃത കാലയളവിനുള്ളിൽ കുറ്റപത്രം സമർപ്പിച്ചതിന് ശേഷം പകർപ്പ് പ്രതിക്ക് നൽകിയില്ലെങ്കിൽ, ഡിഫോൾട്ട് ബെയിൽ അർഹിക്കില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ₹3.81 കോടിയുടെ സൈബർ തട്ടിപ്പ് കേസിൽ, ഇക്കാരണത്താൽ ഡിഫോൾട്ട് ബെയിൽ അപേക്ഷ കോടതി തള്ളി.

കൂടാതെ, BNSS-ലെ സെക്ഷൻ 38 പ്രകാരം പ്രതിക്ക് ചോദ്യം ചെയ്യലിനിടെ അഭിഭാഷകനെ കാണാനുള്ള അവകാശമുണ്ടെങ്കിലും, ഓരോ ചോദ്യം ചെയ്യൽ സെഷനിലും അഭിഭാഷകൻ തുടർച്ചയായി ഹാജരാകണമെന്നില്ലെന്ന് കോടതി വിധിച്ചു. ഇത്തരമൊരു അനിയന്ത്രിതമായ അവകാശം വ്യവസ്ഥയുടെ പരിധി ലംഘിക്കുമെന്ന് കോടതി പറഞ്ഞു. സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ജാർഖണ്ഡ് v. ജഗദീഷ് ലക്ര, സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് ആന്ധ്രാപ്രദേശ് v. സുദ സുരേഷ് വീര വെങ്കട നാഗ രാജു എന്നീ അപ്പീലുകളിലാണ് ഈ വിധികൾ വന്നത്.