సుప్రీంకోర్టు: బలవంతపు తుపాకీ స్వాధీనం కాన్షియస్ పొసెషన్ కాదు

సుప్రీంకోర్టు తీర్పు: ఇంట్లో నుంచి అనుమతి లేని తుపాకీ లభించడం మాత్రమే నేరాన్ని నిరూపించడానికి సరిపోదు. నిందితుడు ఆ తుపాకీని ‘స్పృహతో కలిగి ఉన్నాడు’ (కాన్షియస్ పొసెషన్) అని ప్రాసిక్యూషన్ నిరూపించాల్సి ఉంటుంది. లైవ్లా నివేదిక ప్రకారం, జార్ఖండ్ హైకోర్టు తీర్పును సమర్థిస్తూ సుప్రీంకోర్టు ఈ మేరకు స్పష్టం చేసింది. 4 గంటలకు తుపాకీ పెట్టాలని ఉగ్రవాదులు బెదిరించారని ఆ ఇంటి యజమాని వాదించాడు. ఆ తర్వాత రెండు గంటలకు పోలీసులు దాడి చేశారు. ప్రాణహాని ఉన్న సమయంలో బలవంతంగా తుపాకీ కలిగి ఉండడాన్ని ‘కాన్షియస్ పొసెషన్’గా పరిగణించలేమని ధర్మాసనం అభిప్రాయపడింది.

ప్రత్యేక తీర్పులలో భారతీయ నాగరిక్ సురక్షా సంహిత, 2023 కింద అనేక అంశాలను స్పష్టం చేసింది. లైవ్లా ప్రకారం, సెక్షన్ 187 కింద 40 లేదా 60 రోజుల నిర్బంధంలో వివిధ దశలలో పోలీసు కస్టడీని కోరవచ్చు. ఇలాంటి కస్టడీకి సంపూర్ణ గరిష్ఠ పరిమితిని విధించలేమని కోర్టు తెలిపింది. స్టాట్యూటరీ కాలపరిమితిలో ఛార్జిషీట్ దాఖలు అయినా, దాని కాపీని నిందితుడికి అందించకపోతే డిఫాల్ట్ బెయిల్ పొందే హక్కు లేదని సుప్రీంకోర్టు తేల్చింది. రూ. 3.81 కోట్ల సైబర్ మోసం కేసులో ఈ అంశంపై దాఖలైన పిటిషన్ను కోర్టు కొట్టివేసింది.

అదనంగా, BNSSలోని సెక్షన్ 38 ప్రకారం నిందితుడు విచారణ సమయంలో న్యాయవాదిని కలవడానికి అర్హుడు. ఈ హక్కు విచారణ సమయంలో న్యాయవాది నిరంతరం భౌతికంగా ఉండాలని సూచించదని కోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఇలాంటి అనర్హమైన హక్కు నిబంధన పరిధిని దాటుతుందని సుప్రీంకోర్టు అభిప్రాయపడింది. స్టేట్ ఆఫ్ జార్ఖండ్ వర్సెస్ జగదీష్ లక్రా మరియు స్టేట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్ వర్సెస్ సుడా సురేష్ వీర వెంకట నాగరాజుతో సహా పలు అప్పీళ్లలో ఈ తీర్పులు వెలువడ్డాయి.